Projekt „Open Space” to realizacja o wyraźnym, awangardowym charakterze, w której oświetlenie architektoniczne odgrywa rolę równorzędną wobec architektury wnętrza. Przestrzeń utrzymana jest w nowoczesnej estetyce z wyraźnym akcentem surowości – odsłonięty betonowy strop podkreśla autentyczność konstrukcji i nadaje wnętrzu wyrazisty, brutalistyczny ton.
W takim kontekście projektowanie oświetlenia nie może być przypadkowe. System świetlny musi nie tylko zapewniać funkcjonalność, ale również wpisywać się w architektoniczną narrację przestrzeni. Zastosowanie czarnego systemu szynoprzewodów stanowi świadomy wybór formalny – podkreśla geometrię wnętrza, eksponuje sufit i wzmacnia industrialny charakter domu.
W całej realizacji wykorzystano system szynoprzewodów Pista Track 48V z reflektorami Minude od Super Modular oraz oprawy liniowe z serii SLD, tworząc spójny i konsekwentny język świetlny w całym domu. Oprawy zostały utrzymane również w spójnej temperaturze barwnej 2700K co dodaje wnętrzu otulającej atmosfery i łagodzi surowość betonu.
Autorem projektu domu oraz wnętrz jest Marcin Tomaszewski – jeden z najlepszych polskich architektów prowadzący pracownię Reform Architekt w Łodzi.
Natomiast za profesjonalny projekt oświetlenia odpowiadała Johanna Stegemann Berggren Lighting designer firmy Super Modular z siedzibą w Belgii. Light Designer opracował kompleksowy projekt oświetlenia (w profesjonalnym systemie DIALux do analizy światła i lux’ów we wnętrzu) w oparciu o wytyczne architekta i inwestora co do aranżacji scen świetlnych oraz podkreślenia najważniejszych elementów architektonicznych oraz wyposażenia wnętrz (np. podświetlenia obrazów, akcentowanie naturalnych materiałów wykończeniowych oraz osi architektonicznych).
Taka współpraca architekta i Light Designer’a przy tworzeniu projektu Open Space jest najlepszym przykładem na to ile wartości wnosi projektowanie oświetlenia na wczesnym etapie budowy domu. W rezultacie architekt otrzymuje kompleksowy i dobrze zaplanowane oświetlenie dla całego domu, a użytkownik domu dzięki temu będzie mógł przebywać we wnętrzach, które są dobrze oświetlone.
Centralnym punktem domu jest otwarta strefa dzienna, w której zastosowano niestandardowe, skośne ułożenie szynoprzewodów. W przeciwieństwie do klasycznych kompozycji opartych na osiach równoległych względem ścian, system został zaprojektowany na ukos względem geometrii pomieszczenia. Takie rozwiązanie wprowadza dynamikę, przełamuje przewidywalność i wzmacnia nowoczesny charakter wnętrza.
Kompozycja składa się z dwóch elementów:
To rzadko spotykane rozwiązanie stanowi wyraźne podkreślenie indywidualności inwestorów, a jednocześnie zapewnia optymalne doświetlenie całej przestrzeni salonu w układzie open space.
Reflektory Minude w wykończeniu czarnym anodowanym szczotkowanym zostały zamontowane na czarnej szynie harmonijnie współgrając z betonowym stropem. Ich minimalistyczna forma i biżuteryjne wykończenie nie konkuruje z architekturą, lecz ją dopełnia.
Estetyka to nie jedyny atut reflektorków natynkowych. Najważniejszą cechą produktów od Super Modular są aspekty optyki – reflektory nie mają efektu migotania oraz mają niski współczynnik olśnienia (wskaźnik UGR jest na poziomie 1).
Mobilność systemu Pista Track umożliwia swobodne przesuwanie i obracanie reflektorów, co pozwala precyzyjnie modelować światło – akcentować wybrane strefy, doświetlać detale architektoniczne lub zmieniać scenariusz świetlny w zależności od funkcji przestrzeni.
Dotychczas większość ekspertów od oświetlenia i architektów wnętrz sugegorowała się wskaźnikiem CRI, ale my wolimy wejść poziom wyżej i zadbać o jeszcze lepsze odwzorowania barw – eksperci od światła przechodzą już na nowy wskaźnik jakim jest TM-30-15. W salonie znajdują się czerwone sofy – kolor wymagający pod względem jakości światła. Zastosowane oprawy spełniają standard TM-30-15, co gwarantuje wysoką wierność odwzorowania barw, odpowiednie nasycenie i brak zniekształceń.
Intensywna czerwień pozostaje głęboka i naturalna, bez efektu wyblaknięcia czy przesunięć tonalnych. W projektowaniu oświetlenia wnętrz o wyrazistej kolorystyce parametr jakości światła ma kluczowe znaczenie dla odbioru całej przestrzeni.
Jednym z fundamentów projektu jest konsekwencja. Czarny system Pista Track został wykorzystany również w innych strefach domu, budując jednolitą tożsamość wizualną oraz spójność kompozycyjną.
Wizją architekta na przestrzeń łazienki było użycie kamienia naturalnego wymagającego odpowiedniego oświetlenia które wydobędzie z niego głębie i podkreśli strukturę.
W łazience wykorzystano modułową oprawę Qbini w wersji podtynkowej bezramkowej. Zapewniają one równomierne, komfortowe doświetlenie, a dzięki klasie szczelności IP55 mogą być bezpiecznie stosowane w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności.
Nad umywalką zastosowano oprawę liniową SLD 20 od Super Modular w wersji zwieszanej z dodatkowym uplightem (podświetlenie górne), wykonywaną na wymiar. Rozwiązanie to pozwala precyzyjnie dopasować długość oprawy do szerokości lustra oraz blatu. Zastosowanie oprawy z funkcją uplight wprowadza kolejną warstwę oświetlenia do przestrzeni, co wpływa na jeszcze bardziej klimatyczny charakter światła we wnętrzu.
Równomierne światło o wysokiej jakości gwarantuje komfort podczas codziennych czynności, takich jak makijaż czy pielęgnacja.
Wizją architekta na przestrzeń łazienki było użycie kamienia naturalnego wymagającego odpowiedniego oświetlenia które wydobędzie z niego głębie i podkreśli strukturę.
W łazience wykorzystano modułową oprawę Qbini w wersji podtynkowej bezramkowej. Zapewniają one równomierne, komfortowe doświetlenie, a dzięki klasie szczelności IP55 mogą być bezpiecznie stosowane w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności.
Nad umywalką zastosowano oprawę liniową SLD 20 w wersji zwieszanej z dodatkowym uplightem (podświetlenie górne), wykonywaną na wymiar. Rozwiązanie to pozwala precyzyjnie dopasować długość oprawy do szerokości lustra oraz blatu.
Równomierne światło o wysokiej jakości gwarantuje komfort podczas codziennych czynności, takich jak makijaż czy pielęgnacja.
W domowej siłowni zastosowano oprawy liniowe SLD 35 w wersji natynkowej, zlicowanej z sufitem z dekoracyjnymi drewnianymi lamelami. Oprawy pozostają niemal niewidoczne – eksponują wyłącznie efekt świetlny.
Linie ułożone równolegle na całej długości pomieszczenia zapewniają równomierne i intensywne doświetlenie przestrzeni, sprzyjające koncentracji oraz budujące energetyczny charakter wnętrza.
W garażu wykorzystano oprawy SLD 35 w wersji natynkowej, ułożone w kształcie litery U. Taki układ zapewnia bardzo dobre doświetlenie całej przestrzeni roboczej, co ma kluczowe znaczenie podczas prac technicznych i serwisowych.
W domowym gabinecie zastosowano system Pista Track z reflektorami Minude w kompozycji zbliżonej do układu kwadratowego. Schemat ten pozwala równomiernie doświetlić biurko oraz strefę pracy. Zbadaliśmy i utrzymaliśmy standardy biurowe dla podświetlenia miejsca pracy 500lx – jest to przewaga zastosowania projektu Lightplanning przy użyciu systemu DIALux.
Precyzyjne, ukierunkowane światło sprzyja koncentracji i zapewnia komfort wizualny podczas długotrwałej pracy.
Świadome projektowanie oświetlenia domu pozwala:
• podkreślić architekturę i materiały wykończeniowe,
• budować atmosferę wnętrza,
• zapewnić ergonomię i komfort użytkowania,
• uniknąć późniejszych kompromisów instalacyjnych,
• stworzyć spójną koncepcję świetlną w całym domu.
Projekt „Open Space” pokazuje, że światło nie musi być tłem – może definiować przestrzeń i nadawać jej tożsamość.
W projekcie zastosowano system sterowania DALI z możliwością integracji KNX (smart home).
W porównaniu do klasycznego szynoprzewodu 3-fazowego:
Przykładowe scenariusze:
To rozwiązanie znacząco podnosi komfort użytkowania i elastyczność przestrzeni.
Dzięki technologii DALI użytkownik może:
Efekt:
Światło pracuje razem z użytkownikiem, a nie przeciwko niemu
Zastosowane oprawy charakteryzują się bardzo niskim współczynnikiem UGR (Unified Glare Rating).
Co to oznacza w praktyce?
To kluczowy parametr w profesjonalnym projektowaniu oświetlenia wnętrz premium.
Efekt końcowy – światło, które definiuje przestrzeń
Projekt „Open Space” pokazuje, że:
To przykład realizacji, w której światło staje się elementem tożsamości wnętrza.
Tak — DALI oferuje znacznie większą kontrolę nad światłem, umożliwia tworzenie scen świetlnych i integrację z systemem smart home (KNX), czego nie zapewnia system 3-fazowy.
Dlaczego UGR jest tak ważny w oświetleniu wnętrz?
Niski UGR oznacza brak olśnienia, co bezpośrednio wpływa na komfort widzenia, zdrowie oczu i jakość codziennego funkcjonowania.
Czy szynoprzewody 48V są energooszczędne?
Tak — systemy 48V zużywają mniej energii, są bezpieczniejsze i bardziej efektywne niż tradyjne rozwiązania.
Jak wygląda proces projektowania oświetlenia?
Profesjonalny projekt powstaje w oparciu o:
– autor: inż. arch. Anna Kupczyńska